على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2560

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نام گياهى حوشبو و معطر . فريوردن ( farivardan ) ف ل . پ . راست شدن و درست شدن . فريوركيش ( farivar - kic ) ص . پ . متدين و ديندار و مؤمن و با مذهب . فريورگه ( farivar - gah ) ا . پ . مصداق . فريورى ( farivari ) ا . پ . راستى و درستى و صدق و صلاح . و استوارى در امور مذهب . و ثبات در اعتقاد . فريوريدن ( farivaridan ) ف ل . پ . راست شدن در دين و آئين و اعتماد داشتن بر آن . فريوك ( forivak ) ا . پ . خربزه و بطبخ . فريوند ( farivand ) ا . پ . نام شهرى كه امير محمود بن يمين الدين از اهل آنجاست . فريه ( farye ) ا . پ . لعنت و عذاب . و فريهء خدا بر شيطان يعنى لعنت خدا بر شيطان . فريه ( ferye ) ا . پ . نفرين و لعنت و دعاى بد . و نفرت . و حيله باز . و دروغ . و بهتان . فز ( faz ) ا . پ . آلت تناسل نرينه . فز ( fazz ) ا . ع . مرد سبك چست و چالاك . و گوسالهء دشتى . ج : افزاز . فز ( fazz ) م . ع . فزعنى فزا ( از باب نصر ) : بازگشت و روى گردانيد از من . و فز الظبى : ترسيد آن آهو . و فز فلانا عن موضعه فزا ( از باب ضرب ) : بركند فلان را از جاى خود و بىآرام ساخت آن را . فزا ( faz ) و ( fez ) ا و ص . پ . افزون . و افزونتر . و افزونى . و افزاينده . و باليده شده و افزون شده . و خميازه كشنده . فزار ( faz r ) ا . پ . ابزار و افزار و آلت . و آلت پيشه‌وران . و افزار ديگ . فزار ( fez r ) ا . پ . آلت تناسل نرينه . فزارة ( faz rat ) ا . ع . ماده پلنگ . و نام پدر قبيله‌اى . و نام زنى . فزازة ( faz zat ) م . ع . فز الرجل فزازة و فروزة ( از باب ضرب ) : خشم گرفت آن مرد و برافروخته گرديد . فزاعة ( fazz 'at ) ا . ع . مرد بسيار ترسانندهء مردمان را . فزاك ( faz k ) ا . پ . فرق سر و كلهء سر . و پليد و ناپاك و پلشت . و پليدى . و مردار . فزان ( fazz n ) ا . پ . نام پسر حام . فزان ( fezz n ) ا . پ . نام مملكتى وسيع در افريقا واقع در جنوب طرابلس و پايتخت آن شهر مورزوك است . فزاى ( fez y ) ص . پ . افزائيده و افزون‌كننده . و زياده و افزون و زيادتر ، و هميشه مركب با اسم استعمال مىگردد . فزايسته ( faz yeste ) ص . پ . زياده و افزون و افزونتر . فزايش ( faz yec ) پ . م ح . افزودن . ا . افزونى و ازدياد . فزاينده ( faz yande ) افا . پ . افزون كننده و زيادكننده . فزد ( fozda ) ع . كلمهء فعل . مر . فصد ( fasd ) . فزر ( fazr ) م . ع . فزره فزرا ( از باب ضرب ) : زايل كرد آن را . و شكست آن را . و فزر الثوب و نحوه : شكافته شد جامه و مانند آن . و فزر الشيئ فزرا ( از باب نصر ) : شكافت آن چيز را . و فزر الثوب : پاره كرد آن جامه را . و كهنه كرد آن جامه را . و شكافت آن جامه را . و فزر فلانا بالعصا : زد بر پشت فلان با چوبدستى . و نيز فزر : جامه پوشيدن كوزپشت . و كوز سينه گرديدن . فزر ( fazr ) ا . ع . از اعلام است . فزر ( fezr ) ا . ع . رمهء گوسپند از ده تا چهل و يا از سه تا ده . و گوسپندان از دو تا هر چه افزون گردد . و بره . و بزغاله . و و اصل و ريشه . و گوشت پاره‌اى درشت مانند غده كه در نزديك منتهاى موى زهار آدمى و نزديك عانهء بز برآيد . و نيز فزر : لقب سعد بن زيد منات پدر قبيله‌اى از تميم ، و انما سمى بذلك لانه وافى الموسم بمعزى فانهبها هناك اى جعلها نهبا يغار عليه و قال من اخذ منها واحدة فهى له و لا يؤخذ منها فزر ، و هو الاثان فاكثر ، فضربوا به المثل فقالوا : لا آتيك معزى الفزر اى حتى تجتمع و هى لا تجتمع ابدا . فزر ( fazar ) م . ع . فزر فزرا ( از باب سمع ) : كوزسينه گرديد . فزر ( fezar ) ا . ع . ج . فزرة يعنى شكافها و شقاقها . فزراء ( fazr ' ) ص . ع . جارية فزراء : دخترك پرگوشت و پيه‌ناك . و دخترك نزديك ببلوغ رسيده . فزرة ( fazrat ) ا . ع . شكاف و شقاق . ج : فزر ( fezar ) . فزرة ( fozrat ) ا . ع . گره بزرگ كه بر اندام برآيد . و راه فراخ . فزع ( faz ' ) و ( fez ' ) و ( faza ' ) م . ع . فزع فزعا و فزغا و فزعا ( از باب سمع و فتح و حسب ) : ترسيد . و فزع منه : ترسيد از آن ، و لا يقال : فزعه . و فزع اليه : بفرياد او رسيد و يا فرياد خواست از او ، و لا يقال : فزعه . و فزع اليه فزعا : فرياد خواست از او . و فزعه فزعا و فزعا : بفرياد او رسيد و يارى كرد او را . و فزع اليه فزعا : پناه جست بوى . و فزع من نومه : بيدار شد . فزع ( foz ' ) ا . ع . هر چيز هولناك . و هر آنچه مردم از آن بترسند . فزع ( faza ' ) ا . ع . ترس و بيم . ج :